Psikolojik Danışmanlığa Gitmek Zayıflık mı? (Spoiler: Hayır)

Psikolojik Danışmanlığa Gitmek Zayıflık mı? Bu Soruyu Sormak Bile Cesaret İster

"Bir danışmana mı gidiyorsun? Neden, deli misin?"

"Kendi sorunlarını kendin çözemez misin?"

"Yabancıya mı anlatacaksın bunları, utan biraz."

Bu cümleleri duyduysan ya da içinden geçirdiysen yalnız değilsin. Pek çok genç, psikolojik destek almayı aklından geçirirken tam bu duvarla karşılaşıyor: Yargılanma korkusu.

Peki gerçek şu: Psikolojik danışmanlığa gitmek zayıflık mı, yoksa tam tersine güçlü bir karar mı? Bu yazıda bu soruyu dürüstçe ele alalım.

Bu Önyargı Nereden Geliyor?

Psikolojik destek almayı "zayıflık" olarak gören bakış açısı aslında çok eski ve çok köklü bir düşünce biçiminden geliyor.

Yıllarca toplumun bize öğrettiği şey şuydu: Güçlü insan, sorunlarını içinde taşır. Ağlamak zayıflıktır. Yardım istemek yetersizliktir. Duygularını göstermek utanç vericidir.

Bu mesajlar; aileden, okuldan, medyadan, hatta bazen en yakın çevreden geliyor. Ve farkında olmadan içimize işliyor. Sonunda "Bir şeyler hissediyorum ama bunu kimseye söyleyemem, zayıf görünürüm" noktasına geliyoruz.

Ama şunu sormak gerekiyor: Bu düşünce bize ne kazandırdı?

Cevap: Sessizce taşınan ağır yükler, erken fark edilmeyen ruh sağlığı sorunları ve "iyi misin?" sorusuna verilen otomatik "iyiyim" cevapları.

Psikolojik Danışmanlığa Gitmek Zayıflık Değil, Farkındalıktır

Şunu bir düşün: Dişin ağrıdığında dişçiye gidersin. Bileğini burktuğunda ortopediste görünürsün. Gözlerin bulanıklaştığında göz doktoruna başvurursun.

Peki zihnin zorlandığında ne yaparsın?

Çoğu insan burada duraklar. Çünkü "zihinsel" olan her şey görünmez, ve görünmez olan her şey "gerçek değilmiş" gibi hissettirilir.

Oysa ruh sağlığı, fiziksel sağlıktan farklı değildir. İkisi de bakım, dikkat ve zaman zaman profesyonel destek gerektirir.

Psikolojik danışmanlığa gitmek şu anlara gelir:

• Kendini tanımaya çalışmak

• Taşıdığın yükün farkında olmak

• Daha iyi hissetmek için aktif bir adım atmak

• Kendi iyiliğine yatırım yapmak

Bunların hangisi zayıflıktır? Tam tersine, bunların hepsi farkındalık ve cesaretin göstergesidir.

"Ama Ben Deli Değilim Ki"

Bu cümle, danışmanlığa gitmeyi düşünen pek çok kişinin aklından geçiyor. Ve bu cümle, ruh sağlığına dair en büyük yanlış anlamalardan birini yansıtıyor.

Psikolojik danışmanlık yalnızca ağır ruhsal krizler yaşayan insanlar için değildir. Aksine danışmanlık süreci şunlar için de oldukça işlevseldir:

• Sınav stresiyle başa çıkmak

• Aile içi çatışmaları anlamlandırmak

• Özgüven sorunlarını keşfetmek

• İlişkilerde tekrar eden örüntüleri fark etmek

• Geleceğe dair belirsizlik ve kaygıyla başa çıkmak

• Kendinle daha sağlıklı bir ilişki kurmak

Kısacası, danışmanlık "hasta olanlar için" değil, daha iyi olmak isteyenler için bir süreçtir. Ve bu isteği taşımak, son derece sağlıklı bir dürtüdür.

Gençler Neden Daha Çok Çekiniyor?

Genç bireylerde psikolojik destek almaya karşı çekingenlik özellikle belirgin olabiliyor. Bunun birkaç nedeni var:

Akran baskısı: "Arkadaşlarım ne düşünür?" sorusu bu yaşlarda çok belirleyici. Danışmanlığa gittiği öğrenilirse yargılanacağından korkmak oldukça yaygın bir his.

Aile tutumu: Bazı ailelerde ruh sağlığı konuşulmaz. "Bizim ailede böyle şeyler olmaz" ya da "Bunu komşular duymasın" gibi cümleler, gençlerin yardım aramasının önüne geçebilir.

Sosyal medya etkisi: Herkesin mutlu, başarılı ve "iyi" göründüğü bir ortamda zorluk yaşadığını kabul etmek daha da zor hissedilebilir.

"Kendi kendime halledebilirim" düşüncesi: Özellikle bağımsızlığını yeni kazanmaya başlayan genç yetişkinlerde yardım istemek, yetersizlik olarak algılanabilir.

Tüm bu nedenler anlaşılır. Ama hiçbiri, ihtiyaç duyduğunda destek almana engel olmamalı.

Dünyada Neler Değişiyor?

Son yıllarda ruh sağlığına bakış açısı hızla dönüşüyor. Özellikle genç nesiller bu değişimin öncüsü.

Dünyanın dört bir yanındaki sporcular, sanatçılar, akademisyenler ve iş insanları psikolojik destek aldıklarını açıkça paylaşmaya başladı. Bu açıklık; "zayıflık" değil, özgüven ve öz farkındalık olarak değerlendiriliyor.

Türkiye'de de bu dönüşüm yaşanıyor. Psikolojik danışmanlık hizmetlerine olan talep her geçen yıl artıyor. Gençler artık yardım aramaktan daha az çekiniyor. Ve bu, toplumsal açıdan son derece olumlu bir işaret.

Sen de bu değişimin bir parçası olabilirsin.

Ne Zaman Yardım Almalısın?

Aşağıdaki durumlardan herhangi birini yaşıyorsan, psikolojik danışmanlık süreci sana destek olabilir:

• Sürekli stres, kaygı ya da iç sıkıntısı hissediyorsan

• Kendini ifade etmekte ya da ilişkilerinde zorlanıyorsan

• Geçmişte yaşanan bir olay hâlâ seni etkiliyor ve bırakamıyorsan

• Motivasyonunu, enerjini ya da hayattan zevk almayı kaybettiysen

• "Neden böyle hissediyorum?" sorusunun yanıtını bulmak istiyorsan

• Ya da sadece kendinle daha iyi bir ilişki kurmak istiyorsan

Bunların hepsi, danışmanlık sürecinin ele alabileceği gerçek ve geçerli nedenlerdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Danışmana gidersem bu bir yere kayıt olur mu, biri öğrenir mi? Psikolojik danışmanlık süreci gizlilik ilkesiyle yürütülür. Seans içeriklerini danışman, yasal zorunluluk olmadıkça üçüncü kişilerle paylaşamaz. Gizlilik, bu sürecin temel etik ilkelerinden biridir.

İlk seansta ne anlatacağımı bilmiyorum, bu normal mi? Tamamen normal. İlk seans genellikle tanışma ve sürecin nasıl işleyeceğini anlamaya yönelik bir görüşmedir. Hazırlıklı gelmen beklenmez; sadece gelmen yeterlidir.

Kaç seans sürer? Bu kişiden kişiye değişir. Bazı konular birkaç seansta netleşirken bazı süreçler daha uzun soluklu olabilir. Danışmanınızla birlikte hedeflerinizi belirleyerek süreci şekillendirebilirsiniz.

Online danışmanlık yüz yüze kadar etkili mi? Araştırmalar, online psikolojik danışmanlığın pek çok alanda yüz yüze danışmanlıkla benzer etkiye sahip olduğunu gösteriyor. Ulaşım sorunu olmadan, kendi ortamında destek alabilmek özellikle genç yetişkinler için büyük bir kolaylık sağlıyor.

Ailem bilmesini istemiyorum, bu mümkün mü? 18 yaşını doldurmuş bireyler ebeveyn izni olmaksızın psikolojik danışmanlık hizmetinden yararlanabilir. 18 yaş altı için yasal durum farklılık gösterebilir; bu konuyu danışmanınızla açıkça konuşmanızı öneririm.

Son Söz: Yardım İstemek Güçlülerin İşidir

Zayıf insan yükünü taşıyamazken sessizce çöker. Güçlü insan ise yükünün farkına varır ve gerektiğinde destek ister.

Psikolojik danışmanlığa gitmek zayıflık değildir. Tersine, kendine verdiğin en değerli kararlardan biri olabilir.

Eğer bu yazıyı okurken "belki ben de gitsem" diye düşündüysen, o düşünce bir işarettir. Ve işaretleri dinlemek, her zaman doğru bir adımdır.

Danışmanlık süreci hakkında bilgi almak ve ilk görüşmeyi planlamak için: www.enbiyamemisoglu.com

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel psikolojik değerlendirmenin yerini tutmaz.

Psikolojik Danışman Enbiya Memişoğlu — Ergen ve Genç Yetişkin Danışmanlığı